Điều được tin

February 22, 2011

Đâu là kẻ thù lớn nhất trong đời bạn? Cái tôi. Còn ứng cử viên thứ hai, hắn là ai? Là cái không-tôi.

Chắc chắn chẳng ít thì nhiều, bạn cũng đã nghe tivi, báo đài, hoặc nhất là chương trình cai Facebook sắp được ra mắt tại hàng loạt các quốc gia tiêu tiếng trên thế giới, thường xuyên động viên “Hãy vượt lên chính mình”. Nhưng dù vậy, đa số con người vẫn chậm hơn cái bóng của họ nên mới có chuyện The Social Network liên tiếp ẵm giải Diễn viên nam Đơ xuất sắc nhất. Và cũng chỉ vì hầu hết công chúng đều sẵn lòng làm nô lệ thị giác trước màn ảnh nhỏ hết tuần này sang tuần khác, The Social Network vẫn ẵm giải Nam diễn viên Đơ và vẫn được “like mạnh” về chuyện đó. Xin lỗi, tôi không hề có ý nói bóng nhưng những gì Jesse Eisenberg thể hiện chỉ đơn giản là bắt chước Luân of Fast Food Films.

Ô, nhân tiện nói về Phát Phúc Phim, hay bất kể kiểu phát âm con-cá-cảnh nào đó của nó, sao không thử liên hệ hai chuyện lại với nhau? Dự án mới hoàn thành của Phá Phách Phim và tác hại chưa từng dứt của Cái Tôi. Ha! Bắt đầu ly kỳ rồi đây.

Tôi biết bạn biết là tôi biết bạn biết tôi không thể cứ nói là tôi không biết bạn

Trời, tiêu đề mục gì mà dài dòng, lôi thôi, lòng vòng một hồi rồi quay lại chỗ cũ. Ừ, nó giông giống cái cảm giác lần đầu tôi tham gia sản xuất cùng Phà Phà Phim. Đó là khi cả bọn vừa nhận đề từ dự án 48HFF lần đầu tại Việt Nam vào năm ngoái. Ta nói, sản xuất, trợ lý sản xuất, đạo diễn, phó đạo diễn, đấm lưng cho phó đạo diễn, biên kịch chính, biên kịch phụ, biên kịch phụ quần chúng, ai ai cũng tranh nhau trình diễn công phu ý tưởng, trong khi thời gian thì cứ thế, cứ ung dung ma-ra-tông như nó cách nó vẫn thường chế nhạo ham muốn làm chủ cuộc sống của con người. Tất nhiên, hệ quả cho sự nháo nhào này là Phật Phờ Phim đã mất đến ¼ số giờ thi đấu một cách thiếu cần thiết, đốt dư 1KW điện, chặt thêm 1 cây cà-phê và xả gần 10 lít nước sạch (trong nhà xí).

Rút kinh nghiệm xương máu, lần tham gia chương trình 48HFP Go Green vì môi trường (VÌ MÔI TRƯỜNG đấy nhé) với Phì Phèo Phim gần đây, tôi đã không để cho lỗi lầm trên tái diễn. À, tôi và một số đáng kể những người liên quan nhưng nhiều quá làm biếng liệt kê. Khi nhận được đề từ ban tổ chức ở nửa bên kia thế giới, tôi tự nhủ, chỉ có đạo diễn, tôi và bạn đồng biên kịch là làm việc cùng nhau. Tôi không muốn để bất cứ thành viên nào khác ló mặt trong cuộc tiền hội đàm cứu thế giới. Ừ, cứu thế giới đằng sau máy quay.

Tôi biết, theo kinh nghiệm lẫn logic, đạo diễn phải là người yêu thích, hiểu và có thể hình dung rõ ràng nhất về bộ phim thì tác phẩm điện ảnh ấy mới dễ thành công. Chưa kể, việc sáng tạo và gút kịch bản sao cho phù hợp với tính chất eo hẹp về thời gian của cuộc thi là quan trọng miễn bàn. Do đó, tuy tôi và đồng biên kịch có nhiều ý tưởng khác biệt nhưng cả hai đều cố gắng hoàn thiện nội dung mà đạo diễn đặt gạch đầu tiên, thay vì ganh đua thứ bậc với anh. Bạn có thể nghĩ rằng chuyện nhượng bộ trong nghệ thuật là án tử hình cho sáng tạo, và người nghệ sĩ bị tước đoạt đi cảm hứng thì có khác gì tranh chép bán đầy ngoài phố. Nó vô giá trị. Hoặc, cũng không hẳn. Với hội họa thì có thể là vậy, nhưng với phim ảnh, một bộ môn nghệ thuật đã được thế giới xem như một ngành công nghiệp hẳn hoi hơn 100 năm về trước… cái tôi càng lớn đồng nghĩa cái dụng càng nhỏ. Làm phim là chuyện của cả một tập thể và thời nay, khi đầu óc nhân loại ngày một ranh ma, chuyện áp chế tư tưởng dường như chỉ còn tồn tại trên sách vở. Kết quả công việc mới là cái ưu tiên.

Quan điểm này đã giúp Phọt Phèo Phim nộp A Superhero’s Choice đúng thời hạn và mọi thành viên của nhóm đều hạnh phúc, vui vẻ. Điều đó đồng thời có nghĩa, bạn vẫn còn cơ hội thể hiện ở nhiều dự án tương lai khi toàn bộ hậu phương đều phơi phới tinh thần.

“Ủa, bộ hem biết hả, tụi này làm được roài đó!”

Ừ, để cho cái tôi lấn át quá mức trong công tác làm phim là một chuyện vốn dĩ không đáng khuyến khích. Nhưng nhẹ nhàng chấp nhận thỏa hiệp để rồi mãi mãi giậm chân tại chỗ trên đà phát triển của bản thân thì đáng chán không kém. Đã bao nhiêu lần bạn nhìn một trang blog cá nhân của người khác và ước gì mình cũng được ra riêng online để thỏa thích tự sướng? Đã bao nhiêu lần bạn nhìn đống sắt vụn và gạt phăng đi ý định tái chế chúng thành một món đồ trang trí độc địa nào đó? Đã bao nhiêu lần bạn muốn quay một cảnh lãng mạn dưới nền trời bồng bềnh những mây mà phải từ bỏ vì đơn giản là lười mò After Effects (và tiếc tiền mua đồ cúng)? Nếu quay ngược thời gian trở lại một tuần trước, khi đạo diễn và nhóm biên kịch đưa ra ý tưởng kịch bản như A Superhero’s Choice, đảm bảo 101%, nhà sản xuất sẽ phải rớt đầu vì lắc liên tục. Làm sao có thể làm một bộ phim về siêu anh hùng bay đi cứu hành tinh chỉ trong 48 giờ? Ây da, vậy mà… bộ không biết hả, chúng tôi đã làm được rồi đấy.

Xem phim Mỹ rồi phim Việt, lúc nào tôi cũng trằn trọc, không hiểu vì sao họ lại luôn luôn tiến xa bay nhanh cả vài chục thước trong mình cứ lọ mọ xây từng nấc thang. Rồi càng ngày tôi càng nhận ra, chính bản chất tự tôn, thường xuyên bất phục tùng mọi yếu tố khách quan từ thuở còn ăn lông ở lỗ đã giúp họ liên tiếp chinh phục các điệp vụ bất khả thi. Lúc người Việt còn thảnh thơi ăn chơi chờ mùa gieo mạ thì nông dân phương Tây đã quần quật trên đồng mạch 12/7/361, trừ Giao thừa, Noel, sinh nhật và ngày Valentine. Thay vì tìm một hướng ôn hòa hơn, hay nói trắng ra là cái gì biết thì làm, người phương Tây khao khát, đến đôi khi ghiền được thử cái mới. Và thế hệ này sang thế hệ khác đã giúp họ khai sinh ra một Tân thế giới đi đầu quả Đất về nhiều lĩnh vực, trong đó có điện ảnh. Nếu Hollywood không có rồng, họ sẽ tạc ra rồng, nặn ra rồng, may ra rồng, vẽ ra rồng, v.v… miễn sao biết chắc khán giả sẽ phái rớt cả tròng mắt nếu có cơ hội nhìn rồng họ bay trong rạp chiếu bóng.

Ở Việt Nam, những người dũng cảm có lẽ đã hi sinh hết trong các cuộc chiến lịch sử. Vì ngày này, gần như mọi người đều sợ đổi mới, đều lo lắng bản thân mình sẽ không có đủ sức hiện thực hóa điều mà số đông xã hội bất tán thành. Vậy mà sách giáo khoa luôn dạy cho con nít dân tộc Việt là một dân tộc rất khéo léo và thông minh. Nếu khéo léo, sao chúng ta lại hay sợ bản thân sẽ lo toan không xuể? Nếu thông minh, sao chúng ta lại dễ dàng để cho xác suất thất bại làm mờ mắt để mức chẳng chịu tin trên đời này Mặt Trời có thể mọc ở hướng Tây nếu nó nhô lên từ một tấm gương? Mọi thứ đều có thể thành hiện thực nếu bạn chịu đầu tư công sức, trí óc và tâm huyết. Tôi rất tin vào điều này. Rồi cũng rất may mắn cho tôi, trong thời khắc ngắn ngủi của cuộc thi, góc nhìn giữa tôi và Phàm Phu Phim đã gặp nhau trên một đường thẳng.

Trước đây, Phì Phèo Phim chưa hề có đội hoạt hình. Và trước đây, tôi cùng Quyền cũng chưa bao giờ thử những kỹ xảo như trên phim. Nhưng một khi bắt tay vào làm, niềm đam mê đã lấn át sự tự ti. Cuối cùng, bằng một cách nào đó, chúng tôi đã cho ra những thành phẩm, tuy chưa thể nói thật sự tốt nhưng đã, nằm ngoài mong đợi. Từ đây, thành tích này sẽ cho chúng tôi thêm nhiệt huyết để vững tiến những bước phát triển lớn hơn. Chúng tôi đã có được cơ hội để tin vào bản thân.